start
Biuletyn - wrzesień 2009
Mobilny Internet najszybciej rosnącym segmentem rynku
Mamy kolejnego operatora telefonii komórkowej
Mobilny Internet najszybciej rosnącym segmentem rynku [ wróć do spisu ]
Według ocen analityków Informa Telecoms & Media w końcu 1. kwartału 2009 r. liczba użytkowników szerokopasmowego dostępu mobilnego na świecie osiągnęła 225 mln, wykazując 93-procentowy wzrost rok do roku. Do liczby tej zaliczani są użytkownicy wszystkich technologii bezprzewodowego dostępu mobilnego i nomadycznego - od 3G HSPA po WiMAX.
Najwięcej użytkowników - ponad 90 mln - jest w Azji i obszarze Pacyfiku, natomiast aż 385% wzrostu odnotowano w Ameryce Południowej i Środkowej (gdzie jest obecnie 10 mln użytkowników mobilnego Internetu).
Podobne tendencje zauważalne są również w Polsce. UKE opublikował raport zatytułowany "Oszacowanie przyszłej wielkości i tempa wzrostu popytu na stacjonarne usługi szerokopasmowe w Polsce". Przedstawił w nim prognozy dotyczące zapotrzebowania na dostęp szerokopasmowy świadczony w różnych standardach. Przewidywania te oparte są na kilku założeniach. Obecnie zauważalny jest spadek dynamiki przyrostu nowych łączy stacjonarnych przy jednoczesnym dużym wzroście sprzedaży dostępu mobilnego. Zmienia się także sposób postrzegania mobilnego Internetu. Coraz częściej jest on traktowany jako substytut Internetu stacjonarnego, a nie tylko jako jego uzupełnienie. Zwiększa się udział gospodarstw posiadających komputery PC lub laptopy, co z kolei generuje wzrost zapotrzebowania na usługi szerokopasmowe. Obecność "białych plam" na mapie dostępności usług szerokopasmowych powoduje, że mobilny Internet staje się w tych miejscach często jedynym sposobem na dostęp do sieci. Kolejnym czynnikiem wpływającym na popularyzację mobilnego dostępu jest brak opłat za telefon stacjonarny lub utrzymanie łącza, które w obecności intensywnego korzystania z telefonii komórkowej traktowane są jako zbędny wydatek.
Na podstawie m.in. powyższych założeń oraz analogicznych zmian zachodzących na terenie UE UKE szacuje, że w latach 2010-2012 całkowity wzrost popytu na usługi szerokopasmowe wyniesie od 1,1 miliona do 1,5 miliona dostępów, przy czym popyt na usługi mobilnego Internetu może spowodować wzrost tego segmentu o kolejny 1 mln dostępów.
Internet dla studenta [ wróć do spisu ]
Wraz z początkiem października rozpoczyna się kolejny rok akademicki. Jako, że Internet jest dla wielu studentów niezbędnym narzędziem służącym do zdobywania wiedzy oraz rozrywki, niektórzy operatorzy przygotowali oferty dedykowane dla studentów. Elementem charakterystycznym takich ofert jest krótki czas zobowiązania (często równy długości roku akademickiego). Dzięki temu przyjezdni studenci mogą korzystać z szerokopasmowego Internetu i nie muszą się martwić co zrobić z umową w lipcu następnego roku.
UPC w promocji "Jesienna Promocja UPC dla Studentów 2009" umożliwia zawarcie umowy na dostęp do Internetu o prędkości pobierania do 1 Mb/s z okresem zobowiązania 9 miesięcy. Opłata aktywacyjna oraz miesięczny abonament wynoszą 39 zł.
Netia udostępnia w promocji "Masz indeks, masz sieć" usługi o maksymalnych prędkościach 2 Mb/s, 4 Mb/s lub 8 Mb/s. Okres zobowiązania to 8 miesięcy, opłata aktywacyjna to 49 zł, a miesięczne abonamenty w zależności od promocji wynoszą: 49 zł, 59 zł lub 79 zł. Oferta dostępna jest tylko dla klientów podłączanych za pomocą własnych łączy Netii.
Aster umożliwia studentom zawarcie umowy na 9 miesięcy. Opłata aktywacyjna to 24 zł, a miesięczne opłaty abonamentowe za usługę o maksymalnej prędkości 4 Mb/s w dzień oraz 8 Mb/s w nocy wynoszą 118 zł (ceny dotyczą Warszawy).
Multimedia Polska oferuje dwie prędkości: do 2 Mb/s za 49 zł oraz do 6 mb/s za 69 zł. Opłata aktywacyjna wynosi 49 zł, umowa zawierana jest na 9 miesięcy (okres zobowiązania do 1 lipca 2009).
Wśród dostawców usług mobilnego Internetu "studencką" ofertę przygotowała sieć Play. Mobilny Internet o prędkości do 1 Mb/s dostępny jest z trzema limitami transferu: 2 GB, 5 GB oraz 10 GB. Opłata aktywacyjna to 9 zł, natomiast miesięczne opłaty obniżone są o 5 zł do kwot: 30 zł, 50 zł lub 75 zł. Czas trwania zobowiązania pozostał w tym przypadku bez zmian w stosunku do oferty standardowej i wynosi 18 miesięcy.
UPC - Internet 120 Mb/s [ wróć do spisu ]
UPC zrealizowało zapowiedzi dotyczące rozbudowy sieci udostępniając w nowej ofercie większe prędkości transferu danych. W cennikach obowiązujących od 21 września 2009 roku dostępne maksymalne prędkości pobierania danych to: 1 Mb/s, 8 Mb/s, 25 Mb/s, 50 Mb/s oraz 120 Mb/s. Uruchamiając usługi o prędkościach powyżej 100 Mb/s UPC dołączył do grona wydajnych sieci, takich jak na przykład Miejskie Sieci Informatyczne e-wro należące do Telefonii Dialog oraz innych niewielkich sieci ethernetowych.
Usługa ta, pomimo tego, że nazwano ją "Fiber Power", świadczona jest za pośrednictwem istniejącej infrastruktury kablowej HFC i nie wymaga doprowadzenia światłowodu do domu. Wysokie transfery uzyskano poprzez zastosowanie central działających na bazie standardu EuroDOCSIS 3.0. Usługa "Fiber Power" dostępna jest obecnie dla części mieszkańców Warszawy, Krakowa, Katowic i Gdańska. Dalsze plany rozbudowy zakładają, że do końca 2009 roku zasięgiem zostaną objęte wszystkie lokalizacje w Warszawie, a do końca przyszłego roku usługa ma być dostępna w całej polskiej sieci UPC. Operator stawia więc na unowocześnianie istniejących usług, niż na rozbudowę sieci w nowych lokalizacjach.
Z usługi mogą skorzystać zarówno nowi, jak i dotychczasowi użytkownicy mieszkający w jej zasięgu. W przypadku obecnych użytkowników zmiana taryfy na większą wiąże się z opłatą 50 zł za wymianę modemu oraz z odnowieniem kontraktu z okresem zobowiązania 12 miesięcy. Do pełnego korzystania z usługi konieczne jest posiadanie sprzętu komputerowego, który spełnia określone wymagania. Oprócz odpowiedniej mocy obliczeniowej niezbędna jest karta sieciowa 100 Mb/s lub 1Gb/s. Mimo tego, całkowite wykorzystanie pasma oferowanego w najwyższych ofertach przez jednego użytkownika może być trudne. Tak szybkie łącza mogą mieć zastosowanie w przypadku podłączenia większej liczby wymagających użytkowników (w przypadku UPC maksymalnie można podłączyć 5 komputerów).
Przekroczenie granicy 100 Mb/s spowodowało, że konkurencyjne sieci pozostały w tyle zarówno pod względem maksymalnej przepustowości, jak i ceny za 1 Mb/s. Maksymalne prędkości oferowane przez konkurencyjne sieci kablowe są około 10-krotnie mniejsze. Aster oferuje maksymalnie 10 Mb/s, Multimedia Polska 6 Mb/s (zwiększane w nocy do 8 Mb/s), Telefonia Dialog do 6 Mb/s (zwiększane w nocy w weekendy do 12 Mb/s), Inea 10 Mb/s, Inotel 20 Mb/s. Operatorzy działający w standardzie ADSL oferują jeszcze mniejsze prędkości (Netia do 8 Mb/s, TP do 6 Mb/s), ale ich usługi skierowane są raczej do mieszkańców poza zasięgiem sieci kablowych. Z założenia nie są one nastawiona na konkurencję z sieciami telewizji kablowych, ale mimo to od października TP wprowadza w wybranych lokalizacjach plany taryfowe z transferami do 10 Mb/s oraz do 20 Mb/s. Kolejną firmą, która zapowiedziała przekroczenie bariery 100 Mb/s jest Multimedia Polska.
INFO-TV-FM przygotowuje się do komercyjnego uruchomienia usług mobilnej telewizji. Spółka otrzymała potrzebne częstotliwości 26 czerwca 2009 r. w wyniku przetargu przeprowadzonego przez Urząd Komunikacji Elektronicznej i może z nich korzystać do 2023 r. Zadeklarowana opłata za rezerwację wynosi 15,1 mln zł.
Na początku września b.r. pojawiła się oficjalna informacja o wyborze dostawcy infrastruktury sprzętowej. Projektowaniem, instalacją oraz integracją systemu (w tym anten, nadajników oraz stacji czołowych) zajmie się firma Motorola Limited. Według szacunków, inwestycja ta może pochłonąć do 2012 r. od 200 do 300 mln zł. Środki na ten cel zapewnić ma fundusz NFI Magna Polonia.
Usługa mobilnej telewizji została uruchomiona w Warszawie 4 września br. Jednak jak na razie prowadzona jest jedynie emisja testowa. Oficjalne informacje dotyczące komercyjnego uruchomienia usług przedstawione zostaną na konferencji prasowej, która odbędzie się 29 września br.
Wstępnie wiadomo, że początkowo usługa mobilnej telewizji ma być bezpłatna. Operator zobowiązał się do dostarczenia co najmniej 16 programów od przynajmniej 16 dostawców. Podpisane są już umowy z kilkoma nadawcami telewizyjnymi, m.in. TVP, TVN, HBO, Canal+. Po rozwinięciu działalności cześć kontentu będzie udostępniana odpłatnie.
Według założeń spółka INFO-TV-FM miała być dostawcą hurtowym. Jednak wszystko wskazuje na to, że w przypadku braku porozumienia z operatorami komórkowymi będzie ona musiała rozpocząć działalność samodzielnie. Wpłynie to z pewnością na niską popularność usługi, gdyż z listy telefonów, które obsługują standard DVB-H w sprzedaży u operatorów dostępna jest jedynie Nokia N96, która należy do grupy drogich telefonów. Aktywny udział operatorów z pewnością pozwoliłby na łatwiejszy dostęp do usług.
Mamy kolejnego operatora telefonii komórkowej [ wróć do spisu ]
Z początkiem września br. komercyjne usługi uruchomił Mobyland. Sieć nie jest jeszcze gotowa do świadczenia kompletu usług telekomunikacyjnych, ale jej przedwczesny start wymuszony był warunkami rezerwacji częstotliwości.
Aktualnie firma świadczy jedynie usługi głosowe z zasięgu sieci Mobyland. Kolejne usługi (tj. pozostałe typy połączeń SMS, MMS, i inne) mają być uruchamiane wraz z rozbudową sieci. Obecnie sieć ta składa się z trzech nadajników, które obejmują zasięgiem większą część Warszawy. W ofercie dostępny jest jeden plan taryfowy z abonamentem w wysokości 100 zł i opłatą aktywacyjną 260 zł. Plan zawiera 167 minut na połączenia do sieci stacjonarnych i komórkowych. Koszt rozmowy za minutę, po wykorzystaniu puli darmowych minut, to 0,60 zł, a okres zobowiązania to 12, 24 lub 36 miesięcy.
Start Mobylandu podobny jest do uruchomienia sieci CenterNet, która również początkowo wystartowała z niepełną i mało atrakcyjną ofertą.
3G w paśmie 900 MHz [ wróć do spisu ]
TeliaSonera wybrała Nokia Siemens Networks jako dostawcę urządzeń WCDMA/HSPA na potrzeby rozbudowy sieci 3G w paśmie 900 MHz. Sieć 3G w tym paśmie, dzięki korzystnym charakterystykom propagacji oraz rentowności, ma być budowana przede wszystkim w wiejskich, słabo zaludnionych regionach Finlandii. Natomiast w obszarach gęściej zaludnionych ma poprawić jakość dostępu.
Planom tym - zarówno operatorów z Finlandii i Szwecji, pionierów wykorzystywania nowych obszarów pasma - jak i innych operatorów europejskich, sprzyjać będą planowane w najbliższych miesiącach zmiany regulacyjne. Oczekiwane jest bowiem uwolnienie pasma 900 MHz na potrzeby telefonii UMTS. Regulacje są już na etapie nieformalnych uzgodnień między Komisją Europejską, a Parlamentem Europejskim i proponowane zmiany zasad zagospodarowania pasma 900 MHz zostaną najprawdopodobniej przyjęte przez Parlament (w odróżnieniu od wcześniejszych prób zmiany przeznaczenia pasma 900 MHz, jakie zostały zablokowane przez PE na przełomie 2007 i 2008 r.).
LTE - kolejne kroki [ wróć do spisu ]
Ericsson wraz z TeliaSonera uruchomił pilotową instalację LTE w Sztokholmie. Na razie instalacja nie obsługuje jeszcze komercyjnych użytkowników, stanowić jednak będzie część sieci LTE, którą TeliaSonera chce uruchomić komercyjnie w Sztokholmie już w przyszłym roku.
Nie ujawniono jeszcze szczegółów technicznych sieci pilotowej, liczby stacji, ani osiąganych przepływności - choć w instalacjach testowych sprzęt Ericssona osiągał transfery rzędu 160 Mb/s.
Ericsson (wraz z Alcatel-Lucentem) będzie dostawcą urządzeń LTE dla amerykańskiego operatora komórkowego Verizon Wireless, który zapowiada na przyszły rok uruchomienie sieci LTE w 20 do 30 miastach USA. Jednocześnie Ericsson nie przerywa instensywnych prac nad systemami HSPA+, które przy wykorzystaniu anten MIMO mają osiągać najpierw przepływności do 28 Mb/s, a po implementacji Rel. 8 specyfikacji 3GPP - nawet do 42 Mb/s.
Implementacja w roku 2010/2011 Rel. 9 ma dać przepływności do 84 Mb/s, zaś pełne Rel. 10 (z MIMO i modulacją 64QAM na 4 nośnych) - do 168 Mb/s.
Strategia rozwoju obu rozwiązań z jednej strony pozostawia operatorom większe możliwości wyboru, ale z drugiej - powoduje zagrożenie, że niektórzy z nich nie będą mieli zamiaru implementować w pełni HSPA+, ale raczej poczekają na urządzenia LTE.
W połowie maja 2009 r. komercyjnie wdrożono HSPA w 245 sieciach na świecie, jednak według danych stowarzyszenia Global Mobile Suppliers Association w ponad 70% z nich operatorzy udostępniają przepływności tylko do 3,6 Mb/s (downlink), choć obecne rozwiązania umożliwiają osiąganie 14,4 Mb/s. Tylko kilka sieci (australijska Telstar, CSL w Hongkongu oraz Polska Telefonia Cyfrowa w Polsce) prowadziło latem br. pilotaże usług o przepływności 21 Mb/s.
Z kolei inny wielki dostawca systemów, Motorola, po testach w Las Vegas, w sierpniu br. przeprowadził pokazy swojego systemu LTE w krajach skandynawskich. Zrozumiałe zainteresowanie budził fakt, że system Motoroli korzysta z pasma 700 MHz, stanowiącego już w USA dywidendę cyfrową po wyłączeniu w br. telewizji analogowej. Wobec zbliżających się terminów wyłączenia jej także w Europie, operatorzy oraz dostawcy systemów naciskają na Komisję Europejską, by ta już przygotowała odpowiednie regulacje wspierające zastosowanie LTE w paśmie 700 MHz.
Tymczasem technicznie najbardziej dojrzała szerokopasmowa transmisja w standardzie 802.16e (tzw. "mobilny" WiMAX) wydaje się przegrywać pojedynek zarówno z HSPA, jak i z CDMA EV-DO. Na czterech dużych rynkach, na których WiMAX obecny jest już od kilku lat (Australia, Korea, Malezja i USA) system ten zdobył do końca 2008 r. łącznie ok. 1,42 mln użytkowników (1,7% tych rynków łącznie), podczas gdy CDMA EV-DO 49,5 mln (57,8%), zaś HSPA ok. 34,65 mln (40,5%). Obecnie tylko amerykański operator Sprint Nextel oferuje terminale typu dual-mode, obsługujące zarówno WiMAX, jak i CDMA EV-DO.
"Ściąć MTR-a do zera" [ wróć do spisu ]
Pod takim hasłem ("terminate the rate") dwaj wielcy operatorzy brytyjscy "3 UK" oraz BT, rozpoczęli kampanię na rzecz likwidacji rozliczeń międzyoperatorskich na bazie stawek MTR. Obecnie wynoszą one w Wielkiej Brytanii ok. 4,7 pensa (21,8 groszy). Krytycy rozliczeń MTR podnoszą, że opłaty za terminację połączenia są przyczyną wysokich obciążeń użytkowników.
Zdaniem szefa "3 UK" bez rozliczeń MTR mógłby on obecnie oferować swoim klientom nielimitowane pakiety usług głosowych, SMS-ów i transmisji danych za nie więcej niż 35 GBP miesięcznie. BT i "3 UK" chcą wymóc na regulatorze rynku obniżkę MTR-ów do poziomu 1 p. Tymczasem regulator Ofcom opublikował opinię, według której stawki MTR w Wielkiej Brytanii w latach 2011-2015 powinny być obniżane po 25% rocznie. Przeciwnicy obniżki MTR-ów twierdzą natomiast, że jeśli dojdzie do takiej regulacji, to operatorzy powinni przyjąć amerykański model obciążania kosztami połączenia zarówno użytkownika inicjującego, jak i przyjmującego połączenie (stosowany w Polsce na początku systemu NMT450).