start

Według raportów GUS osiągnięto rekordową liczbę użytkowników telefonii komórkowej.

Nasycenie rynku skłania operatorów do poszukiwania nowych nisz wśród klientów. Nowi odbiorcy oznaczają również nowe wymagania odnośnie aparatów telefonicznych.

MVNO jest rynkiem, na którym zmiany cenowe zachodzą najbardziej dynamicznie, a pojawianie się nowych operatorów (ostanio: Gadu Air i wRodzinie) ciągle zmienia jego całokształt.

Decyzja UKE dotycząca uwalniania pętli lokalnej, może wpłynąć na wzrost konkurencji na rynku stacjonarnym.

Nowelizacja Prawa telekomunikacyjnego wprowadziła nowe postanowienia, które spełniają wytyczne UE. Mimo to nadal nie uregulowano kilku kwestii.

Trwają testy sustemu płatności bezstykowych. Nad ich wprowadzeniem współpracuje ze sobą kilka banków oraz najwięksi operatorzy komórkowi.

Jedną z korzyści migracji z transmisji analogowej na cyfrową będzie zwolnienie pasma częstotliwości. KE rozpoczęła proces konsultacji mający ujednolicić i skoordynować działania migracyjne.

W odpowiedzi na dokument konsultacyjny PIIT wystosowała odpowiedź opisując swój stosunek w kliku poruszanych kwestiach.

GUS opublikował wyniki penetracji kartami SIM (co w praktyce sprowadza się do określenie ilorazu liczby aktywnych kart SIM do liczby mieszkańców Polski) w drugim kwartale 2009 r. Według komunikatu penetracja wyniosła 116,5%, czyli wzrosła w stosunku do pierwszego kwartału o 1,3 p.p. W Polsce działa około 44,4 mln kart SIM i jest to najwyższa liczba w historii. Około 53% to użytkownicy usług pre-paid.

Dynamiczny rozwój sieci komórkowych wpływa na dalszy spadek liczby linii stacjonarnych. Po pierwszym półroczu b.r. liczba łącz głównych (abonenci telefonii przewodowej razem z ISDN) wynosiła około 8,2 mln, czyli była o 5,8% mniejsza w porównaniu do stanu na koniec 2008 r. Penetracja łączami stacjonarnymi spadła w ostatnim półroczu z 23% do 21,5% i jest ona jednym z najniższych wskaźników w Europie.

Standardową i największą grupą docelową, która definiuje wygląd i funkcjonalność telefonów komórkowych są osoby młode. Użytkownicy ci mają duże wymagania dotyczące jakości oraz możliwości telefonów, stąd producenci wyposażają aparaty telefoniczne w takie funkcjonalności jak dotykowe ekrany, łączności WiFi, GPS, akcelerometr. Wymagane są także kompaktowe wymiary, przez co nowoczesne komórki stają się coraz mniejsze.

Mniejszymi grupami docelowymi, które obecnie mają niewielki udział wśród użytkowników komórek, są dzieci oraz osoby starsze. Grupy te mają specyficzne wymagania odnośnie aparatów i producenci, projektując nowe modele telefonów, wyszli naprzeciw ich oczekiwaniom. Aparat przeznaczony dla dziecka powinien posiadać możliwość prostego wybierania jednego spośród kliku zaprogramowanych wcześniej numerów. Awaryjnym rozwiązaniem jest przycisk alarmowy, po aktywacji którego telefon wysyła sms-y i próbuje połączyć się "do skutku" z jednym z wpisanych numerów. Dodatkowe funkcje lokalizacyjne oraz "podsłuchowe" pomagają kontrolować poczynania dziecka. Pierwszym w Polsce modelem telefonu dedykowanym dla kilkuletniego dziecka jest Fonek. Inicjatywą tą zainteresował się UKE, który przyznał firmie produkującej ten model certyfikat "Bezpieczny Telefon".

Całkiem inne wymagania dotyczące terminali telefonicznych mają ludzie starsi. Telefon przeznaczony dla nich powinien charakteryzować się przede wszystkim prostotą obsługi, dużymi klawiszami oraz czytelnym wyświetlaczem. W zasadzie powinien on być jak najbardziej podobny do telefonu stacjonarnego. Dobrym rozwiązaniem jest też funkcja alarmowego powiadamiania najbliższych. Wymagania takie spełniają na przykład telefony myPhone 1050 simply oraz MAX-COM dystrybuowane m.in. przez sieć komórkową wRodzinie.

Zwiększanie zagospodarowania tych nisz może się odbyć poprzez wprowadzenie taryf dedykowanych. Obserwowana wśród operatorów tendencja do promowania tańszych (lub darmowych) połączeń wewnątrz zamkniętych grup numerów zachęca do wyposażania członków rodziny (zarówno dzieci, jak i dziadków) w powiązane karty SIM. Na zmniejszanie obaw o bezpieczeństwo dzieci wpływają takie akcje jak "Moja Pierwsza Komórka". Natomiast zwiększanie świadomości usług komórkowych wśród osób starszych realizowane jest poprzez kampanie reklamową operatora MVNO wRodzinie.

Mimo dużego potencjału najwięksi producenci komórek ignorują te nisze, co stwarza okazję rozwoju dla mniejszych producentów. Niszowe aparaty nie zawierają najnowszych, kosztowych technologii, a ze względu na małą konkurencję cena za nie może być wygórowana.

Trwa walka o klienta poprzez zbijanie cen połączeń. Standardem nowego operatora jest stawka 0,29 zł za minutę rozmowy poza sieć. Występują też wyjątki: w przypadku sieci komórkowej wRodzinie koszt połączenia poza sieć wynosi 0,49 zł, ale wynika to ze specyficznej grupy docelowej, w której odbiorca nastawiony jest głównie na rozmowy wewnątrz sieci. Z reguły wyższe stawki występują w przypadku połączeń do sieci Play, ale tutaj również zdarzają się wyjątki. Niskie połączenia, w tym również do Play, oferują Mobilking oraz mBank.

W Gadu Air stawka na połączenia wynosi 0,29 zł, ale jeśli uwzględnimy 30% bonus (za doładowanie przez www kwotą powyżej 40 zł), to efektywna cena spadnie do 0,22 zł/min. Widać więc, że Play, który był inicjatorem obniżek w sieciach pre-paid, nie posiada już najniższej stawki. Taniej do obcych sieci jest w telefonii mBank (0,27 zł), a w limitowanej serii można nabyć startery ze stawką 0,19 zł. Sieć tuBiedronka oferuje połączenia po stawkach 0,25 zł/min, ale stosowanie naliczania 15 sekundowego zwiększa efektywny koszt. Mobilking po sprzedaży nie zmienił co prawda cen (obowiązuje 0,39 zł), ale dzięki bonusowi 50% więcej do każdego doładowania efektywny koszt minuty połączenia wynosi 0,26 zł. W Heyah można zmniejszyć koszt do 0,25 zł, ale wiąże się to z dodatkowym kosztem 5,90 zł lub regularnym doładowywaniem konta.

Dodatkowym sposobem na zachęcenie klientów do korzystania z usług jest oferowanie niskich opłat za transmisję danych. mBank mobile udostępnia bezpłatny pakiet 20 MB, który można aktywować co 30 dni. Heyah oraz Gadu Air oferują najniższą stawkę za transmisję danych w wysokości 2gr/100kB. Dodatkowo Gadu Air oferuje bezpłatne pakiety za zasilenie konta (od 10 Mb do 200 MB w zależności od wielkości doładowania, ważne 30 dni).

Wynika stąd, że operatorzy są w stanie świadczyć usługi poniżej standardowej obecnie kwoty 0,29 zł. Jednak zamiast prowokować kolejną falę obniżek, wolą oni konkurować pakietami oraz promocjami za doładowanie. Powodem może być to, że promocję można zakończyć bez większego echa, natomiast zmniejszenie stawek drogą jednokierunkową. Wycofanie się z obniżki poprzez ich podniesienie odbiło by się poważnie na wizerunku operatora.

22 lipca 2009 r. UKE wydał decyzję o zmianie umowy dostępu do lokalnej pętli (LLU) pomiędzy TP a Netią. Zmiany dotyczą zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego w zakresie objętym wnioskiem Netii. Decyzja ta ma na celu rozszerzenie i poprawę oferty Netii kierowanej do użytkowników.

Netia, jeden z największych operatorów alternatywnych, świadczy usługi zarówno na własnej infrastrukturze, jak i za pośrednictwem sieci należącej do TP. Opcje dostępu do usług z wykorzystaniem sieci TP realizowane są na podstawie dwóch rodzajów umów: BSA oraz LLU. BSA polega na zakupie usług od TP po stawkach hurtowych oraz odsprzedaż ich klientom detalicznym. Natomiast przy umowach LLU operator alternatywny otrzymuje dostęp do tzw. odcinka ostatniej mili. Dzięki temu może on świadczyć usługi o większym zakresie. Dla typowego użytkownika różnica polega na tym, że korzystając z LLU operator alternatywny może dostarczać klientom usługi na warunkach takich samych, jak za pośrednictwem własnej infrastruktury. Oznacza to, że więcej klientów będzie miało dostęp do korzystniejszych promocji internetowych oraz telefonicznych.

Po kwietniowej nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego Komisja Europejska w końcu czerwca br. zamknęła trzy postępowania, które prowadzono przeciwko Polsce. Postępowania wynikały z braku w polskim systemie prawnym rozwiązań zharmonizowanych z regulacjami unijnymi w dziedzinie:

• obowiązku operatorów dotyczącego negocjowania dostępu telekomunikacyjnego do sieci;
• odpowiedniego stopnia niezależności krajowego organu regulacyjnego;
• możliwości i procedur rozwiązywania umów przez konsumentów.

W sprawie obowiązku negocjowania dostępu KE wszczęła postępowanie w marcu 2005 r. z powodu niewłaściwej transpozycji tego wymogu do Prawa Telekomunikacyjnego, według którego wszyscy operatorzy, bez względu na ich pozycję na rynku, byli zobowiązani do negocjowania dostępu do sieci. W listopadzie 2008 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził nieprawidłowość transpozycji odnośnych przepisów dyrektywy o dostępie w Prawie telekomunikacyjnym.

Postępowanie w sprawie niezależności regulatora wszczęte zostało w grudniu 2006 r. po stwierdzeniu KE, że ustawa o państwowym zasobie kadrowym wprowadziła nieograniczoną możliwość odwołania Prezesa UKE przez Prezesa Rady Ministrów, usunięte zostały przepisy regulujące długość kadencji prezesa organu regulacyjnego, zaś warunki jego odwoływania naruszają jego niezależność. Zastrzeżenia te stały się bezprzedmiotowe po przywróceniu w nowelizacji pięcioletniej kadencji Prezesa UKE i wprowadzeniu listy warunków jego odwoływania oraz po zapewnieniu niezależności organu zgodnie z unijnymi wymogami.

W sprawie procedur rozwiązywania umów przez konsumentów w styczniu 2008 r. KE skierowała ostrzeżenie o niewłaściwej transpozycji do prawa krajowego unijnych przepisów dotyczących usługi powszechnej, dających konsumentom prawo do odstąpienia od umowy bez ponoszenia kar, jeżeli operator powiadomił ich o planowanej zmianie umowy. Abonenci muszą zostać poinformowani o wszelkich zmianach oraz o możliwości skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy bez ponoszenia kar, jeżeli nie akceptują nowych warunków, a powiadomienie musi nastąpić z co najmniej miesięcznym wyprzedzeniem. Tymczasem według przepisów Prawa Telekomunikacyjnego sprzed kwietniowej nowelizacji, abonenci mieli prawo odstąpić od umowy w przypadku jakiejkolwiek jej zmiany, nawet jeśli dostosowania były konieczne ze względu na zmiany legislacyjne lub regulacyjne i nie były one propozycją operatora. Zdaniem KE przepis ten wykraczał poza unijną dyrektywę o usłudze powszechnej i powodował nadmierną niepewność prawną operatorów.

W dalszym ciągu przeciwko Polsce prowadzone są trzy postępowania. Musimy też zastosować się do wyroku ze stycznia 2009 r., w którym ETS orzekł, że polska definicja abonenta jest nieprawidłowa i pozbawia licznych praw użytkowników nie posiadających pisemnej umowy o świadczenie usług.

Czterech operatorów komórkowych, banki oraz MasterCard testują mobilne płatności, planując komercyjne uruchomienie usługi jeszcze w bieżącym roku. Operatorzy komórkowi porozumienie na ten temat podpisali w grudniu 2007 r., obok m-płatności porozumienie dotyczyło kodów 2D oraz TV mobilnej DVB-H. W testach płatności mobilnych uczestniczą BZ WBK, BRE, CitiHandlowy, ING Bank, Invest Bank, Lukas Bank i Millennium oraz MasterCard i EasyPay (system płatności bezgotówkowych wdrażany przez PWPW). Aplikacja zapisana na karcie SIM umożliwia obciążanie karty płatniczej klienta przypisanej do SIM. Zapowiadano też testy technologii NFC (zbliżeniowej), ale na razie na rynku europejskim jest bardzo mało telefonów obsługujących NFC. Tymczasem dwa banki (BZ WBK we współpracy z Visą i ING - z MC), które zaczęły dystrybucję kart płatniczych obsługujących NFC, wystawiły ich już ok. 100 tys.

Od 2007 r. działa system mPay, spółki grupy ATM, wdrożony razem z Polkomtelem. Obecnie płatności mPay akceptowane są w ponad 1600 punktach handlowych i usługowych (m.in. parkowanie w Łodzi, Krakowie, Ostrowie Wielkopolskim, Tarnowie i w Warszawie, bilety komunikacji miejskiej w Warszawie). Od marca 2009 r. płatności mPay dostępne są dla użytkowników wszystkich sieci komórkowych - w sieci Plus i Play przez kody USSD, w pozostałych sieciach - z wykorzystaniem wyznaczonych płatnych numerów telefonicznych.

Według ocen analityków Gartner Group w 2009 r. liczba użytkowników systemów mobilnych płatności na świecie wzrośnie o ponad 70 proc. do 73,4 mln (dane te nie obejmują m-płatności z użyciem SMS Premium i płatności przez połączenia z numerami o podwyższonej taryfie).

Komisja Europejska rozpoczęła 10 lipca b.r. społeczne konsultacje dotyczące zagospodarowania dywidendy cyfrowej w Europie w celu maksymalizacji korzyści społecznych i gospodarczych wynikających z uwolnienia częstotliwości w wyniku przejścia na nadawanie cyfrowe RTV. Materiałem konsultacyjnym jest opracowanie "Przekształcanie dywidendy cyfrowej w społeczne korzyści i wzrost gospodarczy w Europie". Link do tekstu w wersji angielskiej tutaj. Na stronach UKE dostępne jest tłumaczenie dokumentu (obecnie w wersji roboczej).

KE zaprasza wszystkich zainteresowanych, w tym także obywateli krajów UE, do nadsyłania na adres e-mailowy infso-b-4-ext@ec.europa.eu komentarzy i opinii na temat celów, przeznaczenia i zasad zagospodarowania uwalnianych częstotliwości. Formalnie konsultacje kończą się 4 września br., choć w miarę możliwości mają być też uwzględniane opinie nadesłane później. Jak zawsze w przypadku konsultacji publicznych, niezastrzeżone opinie zostaną opublikowane na stronach DG INFSO.

W przedstawionym do konsultacji materiale podkreślono wagę ścisłej współpracy wszystkich krajów UE w sprawie przejścia na nadawanie cyfrowe określając, że taka ścisła współpraca pozwoli do 2015 r. osiągnąć wspólne korzyści ekonomiczne rzędu 20-50 mld EUR w stosunku do oddzielnych działań poszczególnych krajów. W materiale znalazła się też propozycja, by wszystkie kraje członkowskie UE zadeklarowały gotowość do pełnego wyłączenia nadawania analogowego TV już 1 stycznia 2012 r. Według lutowych informacji KE gotowość taką zgłosiła zdecydowana większość krajów UE - oprócz Bułgarii, Czech, Litwy, Polski, Rumunii, Słowacji i Wielkiej Brytanii.

Jako kwestie priorytetowe określono:

• dostępność we wszystkich odbiornikach konsumenckich sprzedawanych po 2012 r. układów umożliwiających stosowanie kompresji co najmniej tak efektywnej, jak standard H264/MPEG-4 AVC,
• nadawanie w sieciach SFN (Single Frequency Networks), a nie MFN (Multiple Frequency Networks),
• wspólne badanie możliwości wykorzystania wolnych częstotliwości między obecnie wykorzystywanymi pasmami,
• wykorzystywanie częstotliwości do różnych zastosowań masowych (np. mikrofony i inne urządzenia bezprzewodowe),
• jak najszybsze udostępnienie pasma 800 MHz (790-862 MHz, czyli obecnych kanałów TV 61-69) dla sieci komunikacji elektronicznej o niskich i średnich mocach, z zachowaniem reguł neutralności technologicznej i usługowej.

W sprawie pasma 800 MHz KE planuje udostępnienie regulatorom krajowym projektu decyzji o harmonizacji technicznej już jesienią br. w celu ostatecznego przyjęcia tekstu decyzji na początku 2010 r. Do tego czasu KE wezwie wszystkie kraje UE do powstrzymania się przed jakimikolwiek działaniami regulacyjnymi, które mogłyby utrudnić harmonizację wykorzystania pasma telewizyjnego 800 MHz.

Swój komentarz - w formie listu do p. Magdaleny Gaj, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury - opublikowała Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji. Odniosła się w nim do dwóch kluczowych zagadnień:

• zagospodarowania dywidendy cyfrowej,
• sposobu finansowania procesu cyfryzacji i koncepcji powołania Krajowego Funduszu Cyfrowego.

Zdaniem PIIT konieczne jest przeznaczenie dodatkowego pasma dywidendy cyfrowej (ponad planowane w strategii 72 MHz w zakresie 790-862 MHz) dla systemów z rodziny IMT-2000 - zamiast na 2 dodatkowe naziemne ogólnopolskie sieci nadawcze (multipleksy 4. i 5.). Wobec szerokiej dostępności oferty programowej TV za pośrednictwem platform satelitarnych, a także wobec planu budowy platformy satelitarnej TVP, dywidenda cyfrowa powinna zostać przeznaczona przede wszystkim na mobilne systemy dostępu szerokopasmowego i usług multimedialnych - w ilości ok. 1/2 pasma w zakresie 470-862 MHz. Tymczasem przeznaczenie zaledwie 72 MHz dla systemów szerokopasmowych w zakresie 790-862 MHz jest niewystarczające dla budowy kilku ogólnokrajowych sieci szerokopasmowych następnej generacji.

Zgodnie z zaproponowaną przez MI koncepcją główny ciężar transformacji mają ponieść przedsiębiorcy telekomunikacyjni, a w konsekwencji użytkownicy korzystający z usług telekomunikacyjnych. Natomiast zdaniem PIIT koszt dofinansowania set-top boxów powinien być ponoszony w głównej mierze przez nadawców telewizyjnych.

PIIT, wspólnie z innymi zainteresowanymi izbami gospodarczymi, zaproponowała przeprowadzenie w Ministerstwie Infrastruktury debaty na temat kluczowych elementów strategii.