publications

Znane są już komercyjne cenniki hurtowego dostępu do usługi mobilnej TV. Ceny te należy uznać za stosunkowo wysokie, ale i tak na usługi znaleźli się pierwsi chętni operatorzy.

Na rynku przybywa nowych graczy sprzedających usługi mobilnego Internetu. Ich oferty wymuszają na dużych operatorach obniżanie cen.

W Finlandii Internet stał się usługą powszechną. Gwarantowane prędkości są jak na razie niskie, ale zapowiadane jest ich sukcesywne zwiększanie.

W ostatnim roku działalność na rynku rozpoczęli dwaj nowi operatorzy strukturalni. Możliwe, że wkrótce pojawi się nowa siła, która będzie mogła aktywnie konkurować z P4 w wyścigu o dorównanie "wielkiej trójce".

Działania Polkometela coraz wyraźniej sugerują, że będzie on aktywnie działał na rynku, choć na razie charakter tych działań pozostaje w sferach domysłów.

Liczba dostępów szerokopasmowego Internetu w czerwcu 2009 roku wynosiła 444,33 mln, jednak przyrost w stosunku do pierwszego kwartału br. był najmniejszy od 2005 roku.

Optymalne parametry transmisji oraz duże prędkości transferu wskazują na to, że LTE jest dobrym kandydatem na następcę HSPA. Trudności może sprawić wysoki koszt migracji.

Mimo ogólnoświatowego spowolnienia rynek azjatycki rozwija się dość prężnie. Chiński operator posiada już ponad pół miliarda użytkowników.

Finansowanie inwestycji ze środków zewnętrznych niewątpliwie przyspiesza rozwój infrastruktury. Nowe wytyczne KE dbają o to, aby finansowanie takie nie zaburzało konkurencji na rynku.

Spółka Info-TV-FM pod koniec września uruchomiła komercyjną sprzedaż usług mobilnej telewizji. Przedstawiła wówczas hurtową ofertę świadczenia usług multimedialnych. Według cenników miesięczna opłata za klienta korzystającego z pakietu podstawowego to 1,30 zł. Za każdy program płatny przewidziano opłatę 0,80 zł, przy czym wartość ta może się zmienić w zależności od ostatecznej listy kanałów płatnych. Do powyższych opłat doliczyć należy miesięczną opłatę za dostęp do sieci, która maleje wraz z liczbą korzystających klientów. Początkowa stawka (do 50 tys. użytkowników) to 1,6 mln zł miesięcznie. Następnie stawki maleją o 40 tys. zł przy pozyskiwaniu kolejnych 50 tys. abonentów. Najniższa opłata abonamentowa dostępna jest dla 450 tys. (lub więcej) abonentów i wynosi 1,24 mln zł. Opłata instalacyjna to 2 mln zł, przy czym opłaty tej nie pobiera się jeśli umowa zostanie podpisana przed końcem 2009 roku, lub zmniejszana jest ona o połowę w przypadku podpisania przed tym terminem listu intencyjnego.

Pomijając opłaty instalacyjne miesięczny koszt, który mogą ponieść operatorzy w przeliczeniu na jednego klienta, zawiera się w przedziale od 32,50 zł (po przekroczeniu bazowej ilości 50 tys. klientów) do 4,06 zł przy obsługiwaniu 450 tys. użytkowników.

Do tych kwot operatorzy muszą doliczyć koszty pozyskania i obsługi klienta oraz marżę. Według szacunków operatorów oferta telewizji mobilnej będzie atrakcyjna przy koszcie końcowym na poziomie maksymalnie kilkunastu złotych. Tak więc operatorzy przed pozyskaniem krytycznej liczby użytkowników (około 150 - 250 tys.) musieliby dopłacać do nierentownej usługi.

Dobrą stroną takiej sytuacji dla konsumentów jest to, że telewizja mobilna jest już dostępna bezpłatnie, i możliwe, że będzie ona w celach promocyjnych działała w tym trybie do czasu znalezienia przez spółkę Info-TV-FM klienta hurtowego. Jak dotąd zainteresowanie ofertą wyraziły telewizje kablowe: Cyfrowy Polsat, Vectra, UPC i Inea, podpisując ze spółką list intencyjny. Wprowadzenie telewizji mobilnej przez pozostałych operatorów jest tylko kwestią czasu i z pewnością nastąpi przed Euro 2012, ale jak na razie czekają oni na lepsze warunki.

Popularyzacja mobilnego Internetu oraz to, że coraz częściej jest on w stanie konkurować ze swoim stacjonarnym odpowiednikiem powodują, że na rynku istnieje duża konkurencja. Operatorzy przedstawiają coraz lepsze oferty dostępu do sieci z coraz większymi limitami na transfer danych. Do wyścigu o klienta dołączył ostatnio kolejny gracz - Multimo.

W ofercie dostępny jest Internet z limitem 7 GB, działający z szybkością do 7,2 Mb/s (infrastruktura PTK Centertel). Umowę można zawrzeć na czas nieokreślony lub na 12/24 miesiące. Opłata instalacyjna (122 zł) podzielona została na dwie kwoty: 24,40 zł płatne przy podpisywaniu umowy oraz 97,60 zł przy rozwiązywaniu umowy na czas nieokreślony. W przypadku umów terminowych drugiej opłaty nie pobiera się. W ofercie dostępne są modemy, które można kupić w promocyjnych cenach lub wypożyczyć za miesięczną opłatą. Abonament za usługę to 55 zł, 54 zł lub 49,90 zł (w zależności od okresu zobowiązania).

Biorąc pod uwagę średni koszt za 1 GB transferu w umowach terminowych oferta Multimo na tle pozostałych operatorów wygląda dość interesująco (od 7,51 zł do 9,42 zł/GB). Uwzględniono przy tym obecne promocje (typu brak opłat przez pierwsze miesiące, tańsza aktywacja i upust przy zakupie modemu).

Oferta Multimo przegrywa w porównaniu z taryfą Play 10 GB (6,77 zł/GB) oraz jest prawie identyczna jak taryfa z limitem 5 GB tego operatora (7,93 zł/GB). Przewagą Multimo jest ogólnokrajowy zasięg oraz ograniczenie prędkości wynikające tylko z zastosowanej technologii (Play ogranicza szybkość do 1 Mb/s).

Koszt 1 GB transferu w Orange spada do poziomu Multimo dopiero po założeniu, że wykorzystany zostanie cały pakiet złotówek, który użytkownicy mogą wykorzystać na inne usługi komórkowe w Orange. W przypadku operatorów PTC oraz Polkomtela ceny za 1 GB transferu w planach z limitami do kilku GB są dużo wyższe (rzędu kilkunastu - kilkudziesięciu zł). Niższe ceny osiągane są przy wyborze najwyższych taryf, gdzie średni miesięczny koszt przekracza 100 zł. PTC - 9,44 zł/GB przy limicie 16 GB, Polkomtel - 7,01 zł/GB w planie z limitem 16 GB lub 6,24 zł/GB w planie 26 GB.

Coraz większa konkurencja na rynku pozytywnie wpływa na spadek cen za transmisję danych. Rezultatem tego są atrakcyjne promocje takie, jak podwojenie limitu transferu w usługach iPlus Polkomtela.

Według zapisów nowego prawa szerokopasmowy Internet na terenie Finlandii został zakwalifikowany jako usługa powszechna. Operatorzy mają obowiązek udostępnić łącze o prędkości co najmniej 1 Mb/s każdemu obywatelowi. Obowiązek taki jest wstępem do spełnienia wcześniejszych deklaracji, według których w 2015 r. cały kraj ma być pokryty siecią umożliwiającą dostęp z prędkością 100 Mb/s. Szacuje się, że dostęp do szerokopasmowego Internetu posiada 95% mieszkańców Finlandii, w większości skupiających się w miastach. Z nowego prawa skorzystają głównie mieszkańcy wsi i mniejszych miejscowości, gdzie do tej pory ze względu na warunki geograficzne dostęp do sieci był utrudniony.

Podobne debaty nad upowszechnieniem Internetu pojawiły się wcześniej w Wielkiej Brytanii. Według opinii Brytyjczyków proponowana prędkość 1 Mb/s była zbyt niska, a cały projekt, ze względu na dużą penetrację Internetu, spóźniony.

Każdy zapewne słyszał o "wielkiej trójce - W3" operatorów komórkowych działających na polskim rynku. Są to PTK Centertel, Polkomtel oraz PTC. Coraz głośniej jest też o czwartym z nich, spółce P4, która wywołując wojnę cenową zdobywa coraz większy udział w rynku. Nie każdy jednak wie, że na tym lista się nie kończy. Od 30 maja 2009 roku na rynku działa piąty operator, CenterNet, a z początkiem września 2009 działalność rozpoczął szósty, Mobyland. Dwaj najmłodsi gracze wchodząc na prawie nasycony rynek mieli utrudniony start. Ich początkowe oferty wynikały z konieczności dotrzymania terminów zawartych w koncesjach, więc nie były nastawione na konkurowanie z dotychczasowymi operatorami.

CenterNet skupił się na świadczeniu usług hurtowych i jest operatorem obsługującym sieć MVNO wRodzinie. Na początku października firma ta nabyła markę TelePin oraz TelePinMobi organizując sobie w ten sposób sieć sprzedaży składającą się z około 85 tys. punktów. Aby zapewnić sobie lepsze pokrycie kraju własną siecią, dwaj najmłodsi operatorzy podpisali w sierpniu br. list intencyjny, w którym zadeklarowali chęć połączenia sieci oraz współdzielenia nadajników i częstotliwości. List ważny był do 30 września, ale spółki zadecydowały o przedłużeniu jego ważności do 30 października. Połączenie sił spółek ma pomóc w zbudowaniu ogólnopolskiej sieci szybkiej transmisji danych w standardzie LTE.

Należy również dodać, że Mobyland w lipcu zmienił właściciela. Jego udziały zostały kupione przez spółkę Aero2. Spółka ta posiada od 2009 roku koncesję na pasmo 900 MHz, a w październiku br. zajęła pierwsze miejsce w przetargu na ogólnokrajowe pasmo 2570-2620 MHz (z obowiązkiem zaoferowania 20% przepustowości na potrzeby bezpłatnego dostępu do Internetu). Na inwestycje dostępowe Aero2 może otrzymać niemal 40 mln zł dofinansowania z PARP, bowiem jego wniosek został zakwalifikowany do dofinansowania z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W przypadku połączenia się sieci Mobyland oraz CenterNet, spółka Aero2 dysponowałaby pokaźnym zasobem częstotliwości.

Nieoficjalnie mówi się o powiązaniu spółki Aero2 z Zygmuntem Solorzem-Żakiem, który jest głównym udziałowcem Telewizji Polsat, Cyfrowego Polsatu i MVNO Rodzinna Telefonia Komórkowa oraz Sferii. Jeśli te pogłoski okazałyby się prawdziwe i/lub nowi operatorzy połączyliby siły, to powstać może poważna konkurencja, posiadająca komplet koncesji na częstotliwości oraz rozbudowaną infrastrukturę wraz z siecią sprzedaży.

Według najnowszych deklaracji spółki, KGHM nie planuje w najbliższym czasie sprzedaży Dialogu. Działania zarządu mają się skupiać na rozwoju Telefonii Dialog i podnoszeniu jej wartości. Chęć przejęcia Dialogu wielokrotnie wyrażała Netia, tymczasem sama Netia może być przejęta przez inny podmiot.

Polkomtel otrzymał od agencji ratingowej Standard & Poor's Ratings Services ocenę długoterminową BBB+ oraz krótkoterminową A-2. Tym samym agencja potwierdziła, że spółka ma stabilną sytuację finansową. Wystąpienie Polkomtela o przyznanie ratingu może się wiązać z kilkoma rodzajami działań. Dzięki dobrej ocenie kondycji spółki możliwa jest emisja obligacji na korzystnych warunkach. Pozyskane w ten sposób środki mogą zostać przeznaczone na przykład na wykup własnych akcji. O wyjściu ze spółki od dłuższego czasu mówi PKN Orlen (24,4% udziałów) oraz PGE (21,85% udziałów). Prospekt emisyjny jest już przygotowywany we współpracy z firmą Unicredit. Innym zastosowaniem dodatkowych środków może być właśnie przejęcie Netii. Polkomtel wyrażał chęć wejścia na rynek telefonii stacjonarnej, a Netia posiada dość dużą jego część. Działania Polkomtela związane z wejściem na giełdę stają się coraz bardziej konkretne i zapewne już niebawem poznamy ich cel.

Według okresowego raportu Point Topic (World Broadband Statistics Report - Q2 2009) liczba dostępów szerokopasmowych na świecie w końcu czerwca 2009 r. wynosiła 444,33 mln, wykazując 3% wzrost w stosunku do pierwszego kwartału br. Jednak niecałe 13 milionów przyrostu liczby abonentów netto to najsłabszy wzrost w ciągu kwartału od początku 2005 r. Największy udział w liczbie użytkowników ma Europa Zachodnia (niemal 24,7%) oraz Azja Południowo-Wschodnia (23,7%). Ameryka Północna ma ok. 21,6% udziału, obszar Azji-Pacyfiku (m.in. Australia, Japonia, Nowa Zelandia) to 14,9%, zaś Europa Środkowa i Wschodnia to niecałe 5,7%. Nasz region Europy wykazał jednak największy przyrost liczby użytkowników w ciągu 2. kwartału br. - rzędu 6%.

Ponad 64% użytkowników na świecie korzysta z dostępu DSL, ok. 20,6% - przez CATV, niemal 12,7% - przez sieci FTTx, przy czym ta ostatnia technologia wykazała największy wzrost liczby użytkowników w 2. kwartale br. - niemal 4,8%. Jednak w dziedzinie FTTx odnotowano też największy spadek tempa przyrostu - o 36% (z niemal 7,5% w Q1 do 4,8% w Q2). Nie nastąpiło jednak widoczne przesunięcie między trzema głównymi technologiami dostępu, bo i w DSL i w CATV odnotowano zbliżone spadki dynamiki.

Najwięcej użytkowników DSL jest w Azji i w Europie Zachodniej (po ok. 30% użytkowników tej technologii na świecie). W Ameryce Płn. popularny jest dostęp CATV (54% światowych użytkowników CATV), natomiast niemal 83% użytkowników FTTx jest w Azji oraz obszarze Pacyfiku. Europa Wschodnia wykazała najwyższy wzrost liczby użytkowników FTTx (niemal 6,9%).

Od połowy 2008 r., kiedy to Chiny wyprzedziły USA w liczbie użytkowników dostępu szerokopasmowego, czołowa dziesiątka świata to:

Lp.	Kraj	mln
1	Chiny	93,5
2	USA	86,2
3	Japonia	31,1
4	Niemcy	24,1
5	Francja	18,3
6	Wielka Brytania	17,8
7	Korea Płd.	15,9
8	Włochy	12,9
9	Brazylia	10,5
10	Kanada	9,6

Pod względem gęstości dostępów odniesionych do liczby ludności lub gospodarstw domowych prowadzą oczywiście kraje małe (Monako, Luksemburg, Islandia, Malta, Singapur), ale w pierwszej dziesiątce są też Australia, Dania, Holandia, Korea, Norwegia, Szwajcaria i Szwecja.

Analitycy przewidują, że migracja do LTE będzie stanowiła dla operatorów komórkowych duże obciążenia finansowe. Oszacowania kosztów migracji, opublikowane przez Aircom, firmę zajmującą się planowaniem i optymalizacją sieci, różnią się bardzo dla różnych regionów świata w zależności m. in. od dostępności pasma, rozległości i gęstości dotychczasowych sieci itp. Wyliczenia dotyczą największych operatorów (tzw. tier one):

Region	Szacowany CAPEX na jedną sieć (mld USD)
USA	1,78
Europa	0,88
Bliski Wschód	0,34
Azja i region Pacyfiku	0,23

Wobec obecnego oszczędnościowego nastawienia operatorów Aircom spodziewa się zawierania licznych porozumień dotyczących wspólnych inwestycji w sieć LTE i współdzielenia takich sieci oraz implementacji sieci samoorganizujących się i samooptymalizujących (SON- self-organising networks). Przewiduje także istotny wzrost zastosowań femtokomórek, w celu zmniejszenia obciążenia sieci podstawowych i optymalizacji zasięgów wewnątrz budynków. Analitycy Informa Telecoms & Media prognozują, że w wyniku obecnego spowolnienia przygotowań do migracji na LTE w końcu 2013 r. systemy 3GPP (HSPA i inne) będą miały 72% użytkowników telefonii mobilnej na świecie, podczas gdy systemy 3GPP2 (a więc i LTE) ok. 22%, zaś mobilny WiMAX ok. 6%.

W końcu sierpnia br. liczba użytkowników największego operatora telefonii komórkowej na świecie, China Mobile, osiągnęła 502,936 mln. W sierpniu 2009 r. temu operatorowi przybyło 5,3 mln użytkowników, a od początku br. ponad 45 mln. Chiński "numer 2", China Unicom, miał w końcu czerwca ok. 140 mln, zaś trzeci operator, China Telecom - ok. 40 mln. Łącznie w końcu czerwca br. w Chinach było ponad 673 mln użytkowników telefonów komórkowych, co oznaczało osiągnięcie 50-procentowej gęstości. Dla tego ogromnego rynku charakterystyczna jest rozbieżność dotycząca 3G/4G: China Mobile ma ok. 1,33 mln abonentów własnego standardu TD-SCDMA i planuje wprowadzanie wersji TD-LTE, wstecznie kompatybilnej z TD-SCDMA. China Unicom implementuje WCDMA, natomiast China Telecom - CDMA 2000 EV-DO.

Za sprawą wzajemnych inwestycji hiszpańskiej Telefóniki oraz China Unicom (rzędu 1 mld USD, w wyniku których Telefónica będzie miała 8% udziałów w China Unicom, zaś China Unicom ok. 0,9% udziału w Telefónice) China Unicom jest pierwszym chińskim operatorem mającym udziały zasiedziałego operatora europejskiego.

Po trwających od maja 2008 r. konsultacjach Komisja Europejska przyjęła wytyczne w sprawie stosowania zasad pomocy państwa ze środków publicznych. Wytyczne dotyczą, m.in. finansowania budowy sieci NGN/NGA, dopuszczając wsparcie publiczne inwestycji w sektorze bez nadmiernego zakłócania konkurencji. W wytycznych rozróżnia się obszary, na których istnieje konkurencja (tzw. obszary czarne, gdzie pomoc państwa nie jest konieczna) oraz obszary, na których budowa sieci może być nieopłacalna, lub na których zasięg sieci jest niedostateczny (tzw. obszary białe i szare, gdzie pomoc państwa może być uzasadniona przy spełnieniu pewnych warunków. Wytyczne przewidują szereg zabezpieczeń (przygotowanie szczegółowych planów, otwarta procedura przetargowa, zobowiązanie do otwartego dostępu lub neutralność technologiczna oraz mechanizmy wycofania pomocy). Wytyczne gwarantują, że w każdym przypadku udzielenia pomocy przez państwo na rzecz operatorów prywatnych, pomoc ta nie może zakłócać konkurencyjności rynku. Od beneficjenta będzie się wymagać udokumentowania, że zapewnia on innym operatorom otwarty dostęp do sieci sfinansowanej ze środków publicznych. Ponieważ inwestycje w sieci szerokopasmowe stanowią istotny element Europejskiego Planu Naprawy Gospodarczej, na którego realizację KE przeznaczy kwotę1,02 mld EUR (w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich), wytyczne KE ułatwią władzom publicznym inwestowanie zarówno tych, jak i innych środków w sposób sprawiedliwy i efektywny.