publications

Informa Telecoms & Media przedstawiła 10 głównych trendów, które w 2010 r. mogą pozytywnie wpłynąć na światowe rynki telekomunikacji i mediów elektronicznych.

UKE opublikował raport dotyczący działań wynikających z porozumienia, które zostały zrealizowane w listopadzie 2009 r.

UKE, wyrażając zgodę na zmianę harmonogramu rozwoju sieci WiMAX, nie odebrał częstotliwości firmie PTC, która zobowiązała się w przeciągu 2 lat rozbudować sieć.

Współdzielenie sieci telekomunikacyjnych jest zazwyczaj stosowane w miejscach, gdzie brakuje lokalizacji na nowe nadajniki. Zastosowanie takiego rozwiązania przy rozbudowie sieci 3G w Wielkiej Brytanii może mieć duży wpływ na obraz brytyjskiego rynku mobilnego.

Trwają konsultację nad projektem "Rozwój sieci NGA w Polsce" oraz modelem szacującym koszt budowy i utrzymania sieci.

Zapowiadane zmiany w inwestycjach sieci NGA budzą wiele kontrowersji związanych z ich planowaną dostępnością oraz szybkością rozbudowy. Może to doprowadzić do powstania nowej wersji wykluczenie cyfrowego.

Głównym tematem obrad, których gospodarzem po raz pierwszy był UKE, było przygotowanie się do zastąpienia ERG nowym organem BEREC.

Szczęśliwego Nowego Roku, samych sukcesów oraz powodzenia w życiu osobistym i zawodowym, życzy zespół Audytela.

W prognozie Informa Telecoms & Media na 2010 r. określono 10 głównych trendów, które kształtować będą rynki telekomunikacji i mediów elektronicznych, które w przyszłym roku powinny już odczuć pozytywny wpływ ożywienia gospodarczego:

 

1. widgety stosowane przez dostawców systemów w terminalach telefonii mobilnej - dostarczanie treści przy użyciu widgetów ma skompensować spadającą sprzedaż terminali;
2. konieczność znalezienia nowych modeli biznesowych w stacjonarnym dostępie szerokopasmowym wobec "wyścigu zbrojeń" i silnej konkurencji operatorów i ISP w tym segmencie rynku, wyrażającej się m. in. wojną cenową i podnoszeniem przepływności;
3. konieczność przygotowania się na spadek przychodów z płatnych kanałów telewizyjnych wobec rosnącej konkurencji i coraz tańszych ofert Triple Play;
4. samoistna separacja funkcjonalna na rynkach telefonii mobilnej - tendencja do rozdzielania operacji hurtowych od detalicznych, w których coraz liczniej pojawiają się nowi partnerzy i dostawcy aplikacji mobilnych;
5. rozwój ofert HSPA+ i spodziewane przesunięcie komercyjnych implementacji LTE na lata 2013-14 - z wyjątkiem kilku największych operatorów, którzy pod koniec 2010 r. mogą uruchomić duże projekty pilotowe (Verizon, NTT DoCoMo);
6. start pod koniec 2010 r. projektów IPTV budowanych w architekturze otwartych standardów, z sygnałem dostępnym nie tylko na telewizorach i komputerach PC, ale także innych urządzeniach, np. konsola Xbox 360, Connected TV (projekt Yahoo);
7. markety aplikacji uruchamiane w ślad za takimi dostawcami sprzętu i usług jak Apple (App Store), Google (Android Market), Nokia (Ovi Store);
8. współdzielenie sieci - wraz z outsourcingiem traktowane przez operatorów jako skuteczna metoda obniżki kosztów capex i opex, oraz zwiększania zasięgu sieci;
9. udostępnianie rozszerzonych usług książek adresowych przez operatorów mobilnych i dostawców terminali - jako aplikacji preinstalowanych lub ściąganych z sieci;
10. silny rozwój liczby i zasięgu telewizyjnych kanałów HDTV (czołowi dostawcy platform telewizyjnych już obecnie oferują powyżej 30 kanałów HD).

 

Na stronach UKE opublikowano pierwszy raport miesięczny Pełnomocnika Prezesa Zarządu TP do spraw wdrożenia porozumienia. Raport dotyczy działań TP wynikających z porozumienia, zrealizowanych w listopadzie 2009 r. W załącznikach znajdują się analizy stanu realizacji poszczególnych obszarów porozumienia. Opublikowany raport i załączniki nie zawierają danych stanowiących, zdaniem TP, tajemnic handlowych spółki.

Z raportu wynika, że zobowiązywania zawarte w porozumieniu były w listopadzie wykonane bez znaczących odstępstw od ustalonego harmonogramu. TP zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia zdiagnozowanych ryzyk związanych z m.in. ze zmianami Regulaminu Organizacyjnego TP.

Na wniosek PTC Prezes UKE wyraził zgodę na zmianę harmonogramu rozwoju sieci WiMAX, zawartego w decyzji rezerwacji częstotliwości 3,6-3,8 GHz z 2004 r. Już w 2006 r. PTC groziło odebranie częstotliwości zdobytych na przetargu z grudnia 2004 r., gdyż operator nie wypełniał zobowiązań. Potem PTC wnioskowała o stwierdzenie nieważności harmonogramu budowy sieci WiMAX, ale przegrała w postępowaniach.

Spośród trzech zwycięzców przetargu na WiMAX z 2004 r. tylko NASK wykorzystał częstotliwości na szerszą skalę, m.in. w okolicach Warszawy oraz w projekcie "e-świętokrzyskie". Częstotliwości zdobyte przez E-internets został przejęte przez Clearwire Polska, ale później firma niemal zaprzestała działalności w Polsce. Obecnie świadczy usługi dostępowe w 6 miastach w swojej sieci eznet.

PTC w zamian za zmianę harmonogramu ma do 2012 r. pokryć siecią dostępu bezprzewodowego 966 gmin, z których 383 to obszary określane jako "białe plamy".

Realizacja ogłoszonego we wrześniu 2009 r. porozumienia o współdzieleniu sieci w Wielkiej Brytanii przez T-Mobile UK i Orange UK drogą powołania joint-venture może całkowicie zmienić obraz brytyjskiego rynku mobilnego - jeśli uzyska zgodę organów antymonopolowych. Wspólny operator będzie udostępniał sieć 33 mln użytkownikom, co oznaczać będzie 43% udziału w rynku mierzonego liczbą użytkowników. Największy obecnie operator w Wielkiej Brytanii, Telefonica O2, ma 22,44 mln użytkowników co daje jej 29-procentowy udział rynkowy. Obaj operatorzy biorący udział w projekcie oczekują corocznych oszczędności kosztów opex rzędu 445 mln GBP od 2014 r. W tym celu w latach 2010-2014 muszą zainwestować w integrację sieci i procedur operacyjnych ok. 600-800 mln GBP.

Porozumienie dotyczy nie tylko ok. 23 tys. stacji bazowych 2G obu operatorów, gdyż konsolidacja ich sieci 3G pociągnie ze sobą pojawienie się w tym układzie także sieci "3" Hutchinsona. Od grudnia 2007 r. działa bowiem w Wielkiej Brytanii Mobile Broadband Network Ltd, wspólne przedsięwzięcie T-Mobile UK i Hutchinsona, które jest operatorem wspólnych masztów 3G obecnie dla 7 tys. stacji (docelowo 13 tys.). Dołączenie do nich 7 tys. stacji 3G Orange UK oznacza silne wzmocnienie tej infrastruktury. Jednak kwestia pośredniego udziału "3" może stanowić dodatkowy problem dla organów antymonopolowych, jako że usługi 2G świadczone są dla Hutchinsona przez sieć Orange UK.

Współdzielenie sieci radiowych napotykało kilka lat temu silny opór regulatorów. Sami operatorzy też nie zawsze uważali, że korzyści przeważą nad kosztami i problemami implementacji. W 2008 r. Vodafone i Orange zrezygnowały z planu współdzielenia sieci 3G. Jednak ostatnio coraz więcej jest takich zamierzeń, nie tylko na tak małych terytorialnie obszarach, jak Malta, czy Hongkong, gdzie współdzielenie sieci stało się koniecznością z uwagi na brak wolnych lokalizacji dla stacji bazowych lub bardzo wysoki koszt działek. Zalecenia na temat współdzielenia sieci opublikował już w kwietniu 2007 r. regulator hinduski (TRAI), ostatnio zaś rząd chiński nakazał trzem wielkim operatorom (China Mobile, China Telecom oraz China Unicom) współdzielenie w celu uniknięcia powielania inwestycji.

Vodafone jest stroną kilku porozumień na temat współdzielenia infrastruktury pasywnej, m. in. w Egipcie, Indiach i we Włoszech. Od 2007 r. ma umowę z Orange dotyczącą współdzielenia infrastruktury 3G w Hiszpanii, ale tylko na obszarach wiejskich oraz miejscowości poniżej 25 tys. mieszkańców w kilku prowincjach. W ramach tego porozumienia obaj operatorzy współdzielili ok. 1500 node-B w końcu 2007 r., do 2011 r. liczba ta ma wzrosnąć do 5 tys.

W marcu 2009 r. Vodafone i Telefonica porozumiały się na temat współdzielenia infrastruktury w Hiszpanii, Irlandii, Niemczech i Wielkiej Brytanii, z możliwością rozszerzenia tego porozumienia na Czechy. Porozumienie dotyczy tylko współdzielenia masztów antenowych wraz z zasilaniem, ale nie aktywnych elementów sieci radiowej.

Prezes UKE opublikował dokument konsultacyjny "Rozwój sieci NGA w Polsce" oraz model zwymiarowania i oszacowania kosztów zarówno inwestycyjnych oraz utrzymania sieci NGA, bazujący na metodzie długookresowych kosztów przyrostowych (LRIC), zapraszając zainteresowanych do dyskusji i zgłaszanie uwag w terminie do 8 stycznia 2010 r. Konsultacje są etapem przygotowania stanowiska Prezesa UKE na temat wdrożenia NGA w Polsce.

Przedstawiony model zawiera szczegółową analizę kilku wybranych miast, na przykładzie których pokazano metodykę szacowania kosztów. W założeniach ustalono minimalną przepływność na poziomie 30 Mb/s, a odcinki sieci miedzianych ograniczono do 500 m, co umożliwia stosowanie technologii VDSL. Z analizy wykluczono węzły do których można podłączyć mniej niż 100 abonentów.

W październiku 2009 r. BT ogłosiło, że przesuwa 200 mln GBP z planów budowy FTTC na dostęp FTTH, w dodatku planując w najbliższym czasie rozbudowę w dwóch obszarach, w których ma dość dobrze rozbudowaną miedzianą szerokopasmową sieć dostępową (Milton Keynes i północny Londyn).

Analitycy Point Topic zauważają, że zmiany podyktowane mogą być chęcią ubiegnięcia konkurencji operatorów alternatywnych w wyścigu do najlepszych klientów. W połowie 2009 r. ruszyło bowiem kilka projektów przeważnie nowych operatorów założonych specjalnie w celu budowy i udostępnienia sieci NGN/NGA w architekturach FTTH. Np. firma Velocity1 w połowie 2009 r. miała już podłączonych 286 abonentów mieszkaniowych oraz 15 biznesowych na ekskluzywnych osiedlach Wembley City w północnym Londynie. Podobnie działa H20, także chcąc wypróbować, jak kształtuje się popyt na superszybki dostęp FTTH wśród zamożniejszych klientów i ile mają oni zamiar za to zapłacić.

BT ma zamiar do końca 2012 r. pokryć sieciami NGN/NGA obszary Wielkiej Brytanii zamieszkałe przez 35% populacji, udostępniając przepływności ok. 40 Mb/s tym użytkownikom, którzy znajdą się w lokalizacjach węzłów FTTC (szafki ulicznej) oraz 100 Mb/s tym, dla których możliwe będzie doprowadzenie światłowodów do budynków (FTTH). W połowie 2009 r. możliwości takie miało ok. 63 tys. potencjalnych użytkowników sieci BT Openreach (pokrycie 0,1% populacji), do końca 2009 r. w zasięgu miało ich być aż 843 tys. (co jednak nie oznacza liczby rzeczywiście podłączonych klientów). W rzeczywistości w czerwcu 2009 r. czynnych było ok. 600 linii FTTx, z czego 580 dochodziło do domów klientów (FTTH), a tylko 20 stanowiły tańsze rozwiązania FTTC.

Planowany rozwój sieci NGA (dostępowej) BT Openreach

	Liczba potencjalnych użytkowników (tys.)	Stopień pokrycia obszaru (według populacji)
1H 2009	63	0,1%
2H 2009	843	1,4%
1H 2010	1 490	2,4%
2H 2010	4 529	7,4%
1H 2011	6 500	10,6%
2H 2011	10 000	16,3%
1H 2012	15 000	24,4%
2H 2012	21 350	34,8%

źródło: Point Topic

Projekty FTTC nie są jednak zarzucane mimo zmian priorytetów, choć BT Openreach do końca września 2009 miał tylko 300 klientów podłączonych w ten sposób. Największy projekt FTTC operatorów alternatywnych, Digital Region na południu hrabstwa Yorkshire, będzie w fazie masowych podłączeń w 2010 r. Virgin Media rozpoczyna pilotową inwestycję FTTC w Saltash niedaleko Plymouth.

Jednak kilka prestiżowych projektów zanotowało duże opóźnienia, np. Titanic Quarter, wielka (5,5 mld GBP) inwestycja rekonstrukcji całej dzielnicy Belfastu, w której pierwsi klienci mieli być podłączeni już na przełomie 2009 i 2010 r. Duże opóźnienia realizacji są też w ogromnym planie budowy całego nowego miasta Ebbsfleet Valley w hrabstwie Kent, tworzonego na obszarze rekultywowanym po zabudowie przemysłowej i projektowanego na 40 tys. mieszkańców. Stan obecny wskazuje, że projekt nie zostanie zakończony przed 2020 r., co oczywiście opóźni realizację planów BT Openreach podłączenia całego tego obszaru w architekturze FTTC. Na razie podłączono 600 domów na budowanych osiedlach dla zamożniejszych klientów.

Krytycy planów BT podkreślają, że planowane sieci NGA operatora nie pokrywają nawet tych obszarów, na których inwestycje NGA według obecnych wyliczeń mogą być dostatecznie atrakcyjne ekonomicznie nawet bez sięgania po subsydia rządowe. Ponieważ plany operatorów alternatywnych też są ostrożne, podkreśla się, że ponad 60% populacji Wielkiej Brytanii nie będzie miało szans na dostęp poprzez sieci NGA przed rokiem 2012, a perspektywy uzyskania takiego dostępu dla tej części ludności po roku 2012 też są niejasne. Analitycy ostrzegają, że nowa wersja wykluczenia cyfrowego, polegająca na podziale użytkowników na tych, którzy mają dostęp do NGN i na tych, którzy takie dostępu nie mają, bardzo niekorzystnie wpłynie na wizerunek operatorów.

Dodatkowe kontrowersje dotyczą ewentualnego zezwolenia na subsydiowanie skrośne - a więc wspieranie inwestycji w NGA na obszarach mniej atrakcyjnych, kosztem użytkowników z obszarów, na których można pozyskać wyższe opłaty.

Na początku grudnia 2009 r. UKE był po raz pierwszy gospodarzem Zgromadzenia Ogólnego Niezależnej Grupy Regulatorów (IRG) oraz posiedzenia plenarnego Europejskiej Grupy Regulatorów (ERG). Tematyka obrad koncentrowała się na przygotowaniu działania Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), który wkrótce zastąpi ERG (spotkanie inauguracyjne odbędzie się w Brukseli 28 stycznia 2010 r.). W przyjętym planie pracy organizacji na rok 2010 uwypuklono wdrażanie znowelizowanego pakietu telekomunikacyjnego UE. W trakcie posiedzenia zajmowano się też przygotowywanym raportem na temat możliwości powielania pakietów ofertowych, przygotowaniem do dyskusji na temat usług hurtowych dla korporacji i wielkich firm, otwartością i neutralnością technologiczną sieci oraz przyszłością regulacji roamingu.

Wybrano nowego przewodniczącego ERG, który będzie pełnił tę funkcję w 2010 r. Został nim John Doherty, kierujący regulatorem irlandzkim (ComReg). Członkami Zarządu ERG wybrano N. Curiena (ARCEP - Francja) i R. Rodriguez (CMT - Hiszpania).

Szczęśliwego Nowego Roku, samych sukcesów oraz powodzenia w życiu osobistym i zawodowym, życzy zespół Audytela.